KHINALOUG

КАЬТТИДИ МИЦӀ



Parlée dans les villages de Khinaloug et de Gülüstan, dans le district de Quba, en Azerbaïdjan, la langue khinaloug, nom tiré d'un de ces deux villages, appartient à la famille nakho-daghestanaise dans laquelle elle forme une branche indépendante même si certains linguistes préfèrent la rattacher aux langues du groupe lesghien. Cette langue caucasienne ne possède aucun dialecte et s'écrit avec une variante de l'alphabet cyrillique depuis 1991. Néanmoins, l'alphabet latin fut introduit en 2007, mais son usage à l'écrit est limité. Enseigné dans les écoles primaires entre 1993 et 1999, l'azerbaïdjanais lui est plutôt préféré si bien que le khinaloug est devenu une langue menacée de disparition.

                                             

ALPHABET CYRILLIQUE KHINALOUG

А   АЬ   Б   В   Г   ГГ   ГЪ   ГЬ   ГӀ   Д   ДЖ   Ж   З

И   Й   К   КК   КЪ   КЬ   КӀ   Л   М   Н   О   ОЬ   П  

ПП   ПӀ   Р   С   Т   ТТ   ТӀ   У   УЬ   Ф   Х   ХЪ   ХЬ  

ХӀ   Ц   ЦЦ   ЦӀ   Ч   ЧЧ   ЧӀ   Ш   Ъ   Ы   Э



LES NOMBRES

Le système numéral est de type vigésimal (base 20).

1          са
2          кӏу
3          пшо
4          онгъ
5          пхьу
6          заьк
7          йикӏ
8          инкӏ
9          йоз
10        йаьгӏиз


11         йаьгӏизса
12        йаьгӏизкӏу
13        йаьгӏизпшо
14        йаьгӏизонгъ
15        йаьгӏизпхьу
16        йаьгӏиззаьк
17        йаьгӏизйикӏ
18        йаьгӏизинкӏ
19        йаьгӏизйоз


20       кьан
21        кьан са  
30       кьаьннаьгӏиз
31        кьаьннаьгӏиз са            
40       кӏунукьан
50       кӏунукьаьннаьгӏиз
60       кччикьан
70       кччикьаьннаьгӏиз
80       ункӏукьан
90       ункӏукьаьннаьгӏиз
100     пан
1000  азыр



LE TEMPS

LA DIVISION DU TEMPS

matin   аьсттига
midi   кьаьттига
soir   микӏилга
nuit   сан

jour   кьаь
semaine   кӏыныгъ
mois   вацӏ
année   уьс

minute   даьгъигъаь
heure   саьгӏаьт

hier   лагъын
aujourd'hui   кирагъ
demain   пага, ппогочу



LES JOURS DE LA SEMAINE

lundi   каьх кьаь
mardi   кӏушкаьхкьаь
mercredi   лыкка кьандаь кьаь
jeudi   инаьл ксан
vendredi   инад кьаь
samedi   чӏинди
dimanche   зули



LES MOIS DE L'ANNEE

janvier   январь
février   февраль
mars   март
avril   апрель
mai   май
juin   июнь
juillet   июль
août   август
septembre   сентябрь
octobre   октябрь
novembre   ноябрь
décembre   декабрь


Remarque:  Les noms des mois sont russes.



LE CORPS HUMAIN

artère  дамар
barbe  мичаьш
bouche  агъзы
bras  кул
cerveau  нуьш
cheveu  пыт, чӀар
cheville  кӀукӀва
cil  ниниг
coeur  унг
colonne vertébrale  онургъа
corps  баьдаьн
côte  къабыргъа
cou   гардан
coude  дирсаьг
crâne  калле кьва           
dent  цулоз
doigt  ысттал
dos  далы, кьакьал, кӀыл
épaule  чигин
estomac   мичи, шахь, маьгӀдаь
fesse  хъаьхъ
foie  бийар
front  кьашкьалыгъ
genou  аьгмаь, ник
gorge  бугъаз
hanche  кыз
intestin  чӀыкӀылд
jambe  ппача
joue  тӀукӀун
langue  мицӀ
larme канттыржи
lèvre  тӀал
mâchoire  чана
main  кӀыл
menton  чана
moustache  бигъ
muscle  кьуркьор
narine  паьнаь
nerf  нервин
nez  кӀытыр
nombril  цӀум
nuque  гылы, кьуну
oeil  пил
ongle  чими
oreille  тӀоп
orteil  хъинч
os  инкӀ
paupière  баьбаьг
peau  кӀир, тӀаьси
pied  анк
poignet  билаьг
poing  ццыл
poitrine  коксы
pouce  бый ысттал
poumon  хьырыцӀ бийар
rein  цӀицӀин
ride  барыш, къырыш
salive  гъаьргъ, наьгӀнаь
sang  къан
sein  махар, коксы
sourcil  кӀыгг
sueur  арагъ
talon  кӀуччы
tête  калла, микӀир
veine  дамар
ventre  шахь
visage  дидар, ижи



LES ANIMAUX

animal   хӏайван
abeille   ары
agneau   ккарппа, кӏу
aigle   къаракъызгъын
âne   гьилам
araignée   кьилебар
baleine   накъкъа
canard   уьрдаьг
cerf   каьл
chameau   даьваь
chat   нин
cheval   пши
chèvre   бижет, цӏол
chien   пхра
cochon   гыма, макаджин
coq   хоруз
crocodile   кракадил
dauphin   делфин
écureuil   даьлаь
éléphant   фил
escargot   илбиз
fourmi   къарышкъа
grenouille   кьуркьор
guêpe   бабыз ары
hérisson   цӏызашхер
hibou   байгъуш
hirondelle   билдирчин, къаранкъуш
insecte   гьаьшаьрат
lapin   кӏизаь
lézard   цӏинкӏаз
lièvre   кӏизаь
lion   аслан
loup   гыра, джанавар
mouche   мичаьг
moustique   агъджа-къаьнаьт, узунбурун
mouton   чӏувал
oie   къаз
oiseau   къуш
ours   псы
papillon   каьпаьнаьг, паьрванаь
perroquet   туттукъуш
pigeon   чаьнч
poisson   балыгъ
poule   куквацӏ
puce   чӏуьт
rat   нукӏур
renard   пишлаь
requin   акула
sangsue   золы
sauterelle   цӏицӏин
serpent   кӏаз, мырдар
singe   маймын
souris   нукӏур
taupe   коьсттаьбаьг
taureau   бугъа, лихьиз
tigre   паьлаьнг
tortue   багъа
vache   луццоз
veau   лихъаьз, хъиччаьж



LA TERRE ET LE MONDE

LA NATURE

air   пы
arbre   вишаь
argent   нукьра
bois   мыккар
branche   хъиччаь
brouillard   туьмаьн
chaleur   фаравал
ciel   ццва
côte   къарагъ
couleur   ранг 
eau   хьу
éclair   илдырым
étoile   пхунцӏ
fer   ура
feu   чӏаь
feuille   йарпагъ
fleur   баж, гуьл
fleuve   ынкка
forêt   маша
froid   къивал
fumée   хьими
glace   микӏ
herbe   гог, инк
île   ода 
lac   новыр
lumière   чшаь
lune   вацӏ
mer   даьрйагь
monde   джинаь
montagne   мыда
neige   ккыза
nuage   ункӏ
ombre   кулга, къузе, саьрин
or   къызыл
papier   кагъаз
pierre   кӏачӏын
plante   инк
pluie   кьула
poussière   тоз
racine   кок
rocher   кӏачӏын, рыцӏын (grande pierre)
sable   шум
soleil   ынкь
tempête   тфан 
terre   инччи
vent   кулак
verre   шуьшаь

LES COULEURS

blanc   хьырыцӏ
bleu   цӏарцӏар
jaune   кӏушкӏула
noir   мичӏаб
rouge   ал, ццыма
vert   гог, сыб



LES POINTS CARDINAUX

nord   шаьркъ
sud   кьубла
est   шаьрхъ
ouest   магъриб



LES SAISONS

printemps   ччоз
été   мих
automne   цуваж
hiver   кӏинаж