TCHAMALAL

ЧӀАМАЛАЛДУБ МИСӀСӀ

Le tchamalal est une langue caucasienne parlée dans le sud-ouest de la république du Daghestan aux alentours de la région de Tsumada dans douze villages ainsi que dans la république de Tchétchènie (région de Khvanki). Trois dialectes composent cette langue orale: le gakwar, le gigatl et le gadyri. Appartenant au groupe avar-andi de la famille nakho-daghestanaise, le tchamalal ne possède aucune forme écrite standard même si un dérivé provisoire de l'alphabet cyrillique fut récemment créé. Proche du bagoulal et du tindi, deux autres langues caucasiennes, il n'est pas enseigné dans les écoles et son usage relève du domaine familial. A l'époque soviétique, les autorités n'apportèrent aucune attention à cette langue en raison du faible nombre de locuteurs si bien que l'avar et le russe servent aujourd'hui de référence écrite pour la population.
                                    


ALPHABET CYRILLIQUE TCHAMALAL

А   Б   В   Г   ГЪ   ГЬ   ГӀ   Д   Е   ДЖ   Ж   З   И

Й   К   КЪ   КЬ   КӀ   КӀКӀ   Л   ЛЪ  ЛЪЛЪ  ЛӀ   М   

Н   О   П   Р   С   CC   СӀ   СӀСӀ   Т   ТӀ  У  Х   ХХ 

ХЪ   ХЬ   ХӀ   Ц   ЦӀ   Ч   ЧӀ   ЧӀЧӀ   Ш   Щ   Ъ  Э    

Il existe également des voyelles longues et nasales:

Ā   Ē   Ӣ   Ō   Ӯ   Аᴴ   Еᴴ   Иᴴ   Оᴴ   Уᴴ



LES NOMBRES

Le système numéral est décimal.

1         себ
2         эчӏида
3         лъалъада
4         бōда
5         иᴴссуда
6         аᴴлӏида
7         акьуда
8         бекьида
9         ачӏада
10       ацӏада


11        ацӏал себ
12        ацӏал эчӏида
13        ацӏал лъалъада
14        ацӏал бōда
15        ацӏал иᴴссуда
16        ацӏал аᴴлӏида
17        ацӏал акьуда
18        ацӏал бекьида
19        ацӏал ачӏада


20       эчӏацӏада
21        эчӏачӏекӏуб себ
30       лъалъацӏада
31        лъалъачӏекӏуб себ
40       бōцӏада
41        бōчӏекӏуб себ
50       иᴴссвацӏада
51        иᴴссвачӏекӏуб себ
60       аᴴлӏацӏада
61        аᴴлӏачӏекӏуб себ
70       акьвацӏада
71        акьвачӏекӏуб себ
80       бекьацӏада
81        бекьачӏекӏуб себ
90       ачӏунна
91        ачӏуᴴчӏекӏуб себ
100     бегьанна
1000  азалла



LE TEMPS

LA DIVISION DU TEMPS

matin   ссетӏкӏуле
midi   кьебул
soir   йелъаквле
nuit   йелъа

jour   милъ
semaine   акьв
mois   босӏсӏ
année   йегьиᴴ

minute   минот
heure   ссагӏат

hier   сун
aujourd'hui   йалъел
demain   ссетӏ



LES JOURS DE LA SEMAINE

lundi   акьуххиннаб милъ, итни
mardi   талат
mercredi   арбагӏ милъ
jeudi   рузмаᴴчӏ ссинӣсс милъ, ххамиз
vendredi   рузмаᴴ
samedi   беххасс, шамат
dimanche   гьатӏаᴴ, цӏабаб милъ



LES MOIS DE L'ANNEE

janvier   январь
février   февраль
mars   март
avril   апрель
mai   май
juin   июнь
juillet   июль
août   август
septembre   сентябрь
octobre   октябрь
novembre   ноябрь
décembre   декабрь


Remarque:  Les noms des mois sont russes.



LE CORPS HUMAIN

artère   пул
barbe   мизатӏв
bouche   элмисӏсӏ
bras   гъазв
cerveau   гьан
cheveu   чā, мичӏа
cheville   гъилахе кӏочӏ
cil   гьачӏилӏ чā
coeur   йакӏва
colonne vertébrale   бекъулӏулӏ мукъ
corps   лага
côte   эсибзала
cou   джāйлӏв
coude   сӏсӏикваᴴ
crâne   бул
cuisse   йегъил
dent   салв
doigt   лъецӏил
dos   бекъулӏ
épaule   гъазулӏ вукь
estomac   кума
fesse   воссулӏ чӏелв
foie   йелалӏ
front   гьакьа
genou   никвал
gorge   къваᴴкъва, къваᴴкъулӏун
hanche   ахъилӏв, йегъил
intestin   бакь, сӏсӏикъва
jambe   сарв
joue   чӏелв
langue   мисӏсӏ
larme   мā
lèvre   кучул
mâchoire   чанагъа, эрлӏв
main   йела
menton   мизатӏв
moustache   мийахъв
muscle   шубари
narine   мāйлӏ паннв
nez   мāй
nombril   сӏсӏӯᴴ
nuque   гьодул
oeil   гьачӏа
ongle   дъум
oreille   анна
orteil   гъабулӏ лъецӏил
os   йакьил
paupière   буцур
peau   хъал
pied   гъаб
poing   гьуᴴчӏа
poitrine   гьалв, них
pouce   бурнаб лъецӏил
poumon   хусси
rein   кӏӯᴴ
salive   гьасӏсӏ
sang   э
sein   чача
sourcil   кьессал
sueur   гьаᴴла
talon   магь
tête   ун
veine   пул
ventre   гъосӏсӏа, ххиᴴта
visage   бāй, гьāᴴв



LES ANIMAUX

animal   хӏаймаᴴ
abeille   пийаᴴ
agneau   кьили
aigle   сӏсӏӯᴴй
âne   амах
araignée   хъод
baleine   кит
canard   ордек, бēдиш
cerf   йичӏа
chameau   вараᴴ
chat   руза, чӏетӏа
cheval   чӏатв
chèvre   сӏсӏиналӏ, чалалӏ
chien   хвāй
cochon   болъоᴴ, дуᴴгъуз
coq   берекв
crocodile   кракадил
dauphin   делфин
écureuil   гваᴴгва
éléphant   пил
escargot   ссумача
fourmi   жуж
grenouille   къуᴴкъ
guêpe   кьежаᴴ
hérisson   хӏужрукъ
hibou   бугь
hirondelle   къиша
insecte   рухӏчӏаголъи
lapin   кьаᴴчӏал
lézard   кӏваᴴкӏварацв
lièvre   кьаᴴчӏал
lion   гъалбацӏ
loup   бацӏа
mouche   тӏуᴴтӏ
moustique   кӏара
mouton   дāᴴ
oie   хъаз
oiseau   чӏор
ours   сегьиᴴ
papillon   ссайтӏа
perroquet   папугай
phoque   йелъалӏ хвāй
pigeon   гъуᴴгъ
poisson   хвам
poule   ōᴴча
puce   чӏанн
rat   хваᴴхул-гьекӏкӏвад
renard   сā
requin   акула
sauterelle   гъаᴴцӏа
serpent   беча
singe   маймалакв
souris   гьекӏкӏвад
taupe   захъуб гьекӏкӏвад
taureau   муса
tigre   сӏсӏеркъва
tortue   хорлӏади, булулӏ къуᴴкъ
vache   зин
veau   лъеди



LA TERRE ET LE MONDE

LA NATURE

air   гьава
arbre   вогьа
argent   ас
bois   лъунни
branche   гьала
brouillard   гьана
chaleur   аᴴссалъи
ciel   йегьи
côte   бала
couleur   кьер 
eau   лълъӣᴴ
éclair   аᴴзхоша
étoile   сӏсӏā
fer   коба
feu   цӏā
feuille   апал
fleur   джижиᴴ
fleuve   лъесса
forêt   вогьа
froid   сāвлъи
fumée   ссур
glace   зā
herbe   гьуᴴчӏа
île   йитӏи, хама 
lac   игьир
lumière   кваналъи
lune   босӏсӏ
mer   иелъа
monde   дунийал
montagne   бēл
neige   аᴴз
nuage   эъа
ombre   аᴴцв
or   мисуд
papier   кагъат
pierre   гьиᴴцӏа
plante   гьуᴴчӏа
pluie   сӏсӏā
poussière   дада
racine   гьекьим
rocher   кьод
sable   кусс, сера
soleil   милъ
tempête   кутакаб муш 
terre   уᴴсс
vent   муш
verre   зē

LES COULEURS

blanc   гьацӏаб
bleu   хъāйлӏ
jaune   ашуб
noir   бечӏатӏуб
rouge   эъуб
vert   бесилӏ



LES POINTS CARDINAUX

nord   север
sud   къелма
est   милъēсиб
ouest   бициэсиб, магъриб



LES SAISONS

printemps   йēб
été   къинв
automne   инибагьа
hiver   циб