• TINDI

    ИДАРАБ МИЦЦИ



    Le nom indigène de cette langue caucasienne provient d'un des villages où le tindi est parlé, le village d'Idar, situé dans le district de Tsumada au sein de la république du Daghestan (Fédération de Russie). La langue tindi appartient au groupe avar-andi-dido de la famille nakho-daghestanaise et, si elle paraît assez uniforme, certains linguistes ont, semble-t-il, établi deux groupes de dialectes: le groupe tindi proprement dit et le groupe d'angida-aknada. Essentiellement oral, le tindi utilise à l'occasion un alphabet cyrillique provisoire. Parlée uniquement en famille, la langue n'est pas enseignée dans les écoles si bien que son déclin est croissant. Seul l'avar et le russe sont employés dans la vie quotidienne.


                   

    ALPHABET CYRILLIQUE TINDI


    А   Б   В  Г   Г՚   ГЪ   ГЬ   ГӀ   Д   ДЖ   Ж  З   И  Й

    К   КК  К՚  КК՚  КЪ  КЬ   КӀ   КӀ՚  Л  ЛЪ  ЛЪЛЪ  ЛӀ

    М   Н   О   П   Р  С   СС   Т  ТӀ   У   Х   ХХ  ХЪ  ХЬ 

    ХӀ   Ц   ЦЦ   ЦӀ   Ч   ЧЧ   ЧӀ   Ш   Щ   Ъ   Э

    Les voyelles longues et nasales sont représentées ainsi:

    Ā   Ē   Ӣ   Ō   Ӯ

    Aᴴ   Eᴴ   Иᴴ   Oᴴ   Уᴴ



    LES NOMBRES

    La langue utilise le système décimal pour compter.

    1          себ
    2          кӏ՚ ейа
    3          лъабда
    4          боъойа
    5          иᴴштуйа
    6          иᴴлӏийа
    7          гьакьуйа
    8          бикьийа
    9          гьачӏвайа
    10        гьацӏайа


    11         гьацӏала себ
    12        гьацӏала кӏ՚ ейа
    13        гьацӏала лъабда
    14        гьацӏала боъойа
    15        гьацӏала иᴴштуйа
    16        гьацӏала иᴴлӏийа
    17        гьацӏала гьакьуйа
    18        гьацӏала бикьийа
    19        гьацӏала гьачӏвайа


    20       кӏ՚ āцӏайа
    21        кӏ՚ āцӏачӏо себ
    30       лъабацӏайа
    31        лъабацӏачӏо себ
    40       бōцӏайа
    41        бōцӏачӏо себ
    50        иᴴшвтацӏайа
    51        иᴴшвдацӏачӏо себ
    60       иᴴлӏацӏайа
    61        иᴴлӏацӏачӏо себ
    70       гьакьвацӏайа
    71        гьакьвацӏачӏо себ
    80       бикьацӏайа
    81        бикьацӏачӏо себ
    90       гьачӏвацӏайа
    91        гьачӏвацӏачӏо себ
    100     бегьаᴴда
    1000  азарда



    LE TEMPS

    LA DIVISION DU TEMPS

    matin   рахāччу къару, рахēччу къару
    midi   кьебу 
    soir   билълъалӏи, лъахъаби
    nuit   релъ՚ а  

    jour   зебу 
    semaine   гьакьу
    mois   боццу  
    année   регьан  
     
    heure   ссагӏати  

    hier   суни  
    aujourd'hui   элъē  
    demain   щола  


    LES JOURS DE LA SEMAINE

    lundi   гьакьуххиᴴдал 
    mardi   гьойзебу  
    mercredi   арбагӏ, милъизебу
    jeudi   ххамиз  
    vendredi   рузмай  
    samedi   шамати 
    dimanche   цӏабай  


    LES MOIS DE L'ANNEE

    Selon toute vraisemblance, les noms des mois russes sont employés dans la langue. Quant aux noms des jours de la semaine, ils sont d'origine variée.



    LE CORPS HUMAIN

    artère   гьерилӏа пула
    barbe   мижату
    bouche   ссуᴴкӏ՚ а
    bras   гъажу
    cerveau   гьани
    cheveu   мичӏа
    cheville   муᴴгищал
    cil   арахун
    coeur   ракӏва
    colonne vertébrale   бехумалӏа ракьи
    corps   лага, къаркъала
    côte   эсабжвала, эсажвала
    cou   г՚ ару
    coude   гьаᴴщал
    crâne   гваᴴгвара
    cuisse   кьануб бегвалӏи
    dent   салу
    doigt   микӏ՚ а
    dos   бехума
    épaule   гъажулӏарукьа
    estomac   гъочча
    fesse   беххи
    foie   релалӏи
    front   гьакьа
    genou   нику
    gorge   макъала
    hanche   бегван
    intestin   бакьи
    jambe   бегвалӏи
    joue   баса
    langue   мицци
    larme   мā
    lèvre   симу
    mâchoire   элӏу
    main   рела
    menton   жиналӏу
    moustache   ккӯᴴ
    muscle   ччобори
    narine   катӏи, картӏи
    nez   мийар
    nombril   ццӯᴴ
    nuque   холу
    oeil   гьакӏ՚ а
    ongle   милъу
    oreille   гьаᴴкӏ՚ итӏа
    orteil   кваᴴщилӏа микӏ՚ а
    os   ракьи
    peau   хъели
    pied   кваᴴща
    poing   зāй
    poitrine   нихи
    pouce   гьиᴴкӏ՚ аб микӏ՚ а
    poumon   хвиᴴссар, хуᴴссар
    rein   ккӯᴴ
    ride   букӏел
    salive   лъацци
    sang   гьери
    sein   к՚ ек՚ а
    sourcil   гьакӏ՚ алӏа эсаб
    sueur   гьаᴴлла
    talon   мижа
    tête   ъвани 
    veine   гьерилӏа пула
    ventre   ххиᴴта
    visage   гьаᴴй-гьакьа



    LES ANIMAUX

    animal   хӏаван
    abeille   пера
    agneau   кьēр
    aigle   ццӯн
    âne   амаха
    araignée   гьакӏ՚ атӏан
    baleine   кит
    canard   лъессаōча
    cerf   гъварчӏчӏа, гъвачӏчӏа
    chameau   варан
    chat   г՚ иву
    cheval   кӏ՚ ату
    chèvre   цценалӏи
    chien   хвā
    cochon   болъон
    coq   квиᴴтӏабōча
    crocodile   кракадил
    dauphin   дельфин
    écureuil   гваᴴгва
    éléphant   пил
    escargot   ццарабаххал
    fourmi   жуᴴжу
    grenouille   къокъу
    guêpe   мишта-пера
    hérisson   хӏужурукъи
    hibou   бугьу
    hirondelle   кьичвара
    insecte   рухӏчӏаголъар
    lapin   кьаᴴкӏ՚ ал
    lézard   кӏ՚ аᴴччи
    lièvre   кьаᴴкӏ՚ ал
    lion   гъалбацӏи
    loup   бацӏа
    mouche   тӏуᴴтӏу
    moustique   кк՚ ара
    mouton   биччалӏа
    oie   хъази-ōча
    oiseau   щак՚ иб
    ours   сӣᴴ
    papillon   кӏоркӏула
    perroquet   папугай
    phoque   релъалӏахвā
    pigeon   гъуᴴгъу
    poisson   ххвāᴴй, ххвāᴴ
    poule   ōча
    puce   чӏаᴴди
    rat   гьиᴴкӏ՚ аб гьекквā
    renard   сари
    requin   акула
    sauterelle   гъарцӏа
    serpent   бек՚ а
    singe   мамалака
    souris   гьекквā
    taureau   бугъа
    tigre   цӏиркъ
    tortue   ракьилӏакъокъу
    vache   зини
    veau   лъēр



    LA TERRE ET LE MONDE

    LA NATURE

    air   гьава
    arbre   рогьа
    argent   аси
    bois   лъуйи
    branche   гьала
    brouillard   гьинаву
    chaleur   аᴴссалъар
    ciel   регьан, регьен
    côte   бала
    couleur   кьери 
    eau   лълъēᴴ
    éclair   гӏашти
    étoile   ццару
    fer   куба
    feu   цӏāй
    feuille   али
    fleur   г՚ иг՚ ин
    fleuve   лъесса
    forêt   рогьа
    froid   салъар
    fumée   ккӯᴴй
    glace   зари
    herbe   гьуᴴчӏа
    île   чӏинкӏиллъи 
    lac   игьура
    lumière   квана
    lune   боццу
    mer   релъ՚ а
    monde   дунēл
    montagne   беса
    neige   аᴴзи
    nuage   гьери
    ombre   аᴴччу
    or   месейи
    papier   кагъати
    pierre   гьиᴴцӏа
    plante   жими
    pluie   ццāй
    poussière   кьеххва
    racine   гьекьа-жвала
    rocher   гьакъи
    sable   пикк՚ и, селу
    soleil   милъи
    tempête   ххупуча, ххубуча 
    terre   уᴴщи
    vent   мучу
    verre   зē


    LES COULEURS

    blanc   гьацӏаб
    bleu   хъайлӏа
    jaune   ачуб
    noir   бечӀатӏуб
    rouge   ччиччуб
    vert   ачуб



    LES POINTS CARDINAUX

    nord   къилма  ???
    sud   къилма
    est   машрикъ
    ouest   магъриб



    LES SAISONS

    printemps   рēб
    été   къену
    automne   гьинибагьар
    hiver   ццибар

     

    Tindin, Tindi in Russia


    Tags Tags : , , , , , ,