• ERZA

    ЭРЗЯНЬ

     

     

    L'erza, comme le mokcha et le russe, est l'une des trois langues officielles de la république de Mordovie située au sud-est de Moscou. Parlé principalement au nord, à l'est et au nord-ouest de ce territoire, l'erza ou erzya  appartient au groupe mordve de la famille finno-ougrienne des langues ouraliennes et s'écrit avec l'alphabet cyrillique russe. Des études sérieuses débutèrent sur la langue au 19ème siècle et la littérature religieuse fut le point de départ à la langue littéraire, tout comme le mokcha. Après la Révolution russe, l'erza fut enseigné dans les écoles avant qu'une russification des langues ne soit entreprise durant la période soviétique. Concernant cette langue, un mouvement national dans les années 90 permit de la dérussifier, mais, comme le mokcha, son emploi face au russe est limité dans l'enseignement et la vie quotidienne.

              

     

    ALPHABET CYRILLIQUE ERZA

     

    А   Б   В   Г   Д   Е   Ё   Ж   З   И   Й   К

    Л   М   Н   О   П   Р   С   Т   У   Ф   Х  Ц  

    Ч   Ш   Щ   Ъ   Ы   Ь   Э   Ю   Я  

     

     

    LES NOMBRES

    Le système numéral est de type décimal.

     

    1         вейке
    2         кавто
    3         колмо
    4         ниле
    5         вете
    6         кото
    7         сисем
    8         кавксо
    9         вейксэ
    10       кемень


    11        кевейкее
    12        кемгавтово
    13        кемголмово
    14        кемнилее
    15        кеветее
    16        кемготово
    17        кемзисемге
    18        кемгавксово
    19        кевейксэе


    20       комсь
    21        комсьвейкее
    22       комсьгавтово
    30       колоньгемень 
    31        колоньгемень вейке   
    32       колоньгемень кавто  
    40       ниленьгемень
    50       ведьгемень
    60       кодгемень
    70       сизьгемень
    80       кавксоньгемень
    90       вейксэньгемень
    100     сядо
    1000  тёжа

     


    LE TEMPS

     

    LA DIVISION DU TEMPS

    matin   валске
    midi   пельчи
    soir   чокшне
    nuit   ве

    jour   чи
    semaine   тарго, недля
    mois   ков
    année   ие

    minute   минута
    heure   час

    hier   исяк
    aujourd'hui   течи
    demain   ванды, валске

     

     

    LES JOURS DE LA SEMAINE

    lundi   атяньчи
    mardi   овторник
    mercredi   куншкачи
    jeudi   калчи
    vendredi   сюконьчи
    samedi   шлямочи
    dimanche   недлячи

     

     

    LES MOIS DE L'ANNEE

    janvier   якшамков
    février   даволков
    mars   эйсюрков
    avril   чадыков
    mai   панжиков
    juin   аштемков
    juillet   медьков
    août   умарьков
    septembre   таштамков
    octobre   ожоков
    novembre   сундерьков
    décembre   ацамков


    Remarque:  On utilise également les noms des mois russes avec les termes traditionnels.

     

     

    LE CORPS HUMAIN


    artère  верьсан
    barbe   сакало, сакалт
    bouche   курго
    bras  кедь
    cerveau  удем
    cheveu   черь
    cheville   пильгеполда, шилдым
    cil   сельмепона
    coeur   седей
    colonne vertébrale  карязловажа, каряз
    corps   рунго
    côte  ирдез                         
    cou   кирьга
    coude   кенерепакарь, кенере
    crâne  пряпакарь               
    cuisse  качо, пильгепукшо
    dent  пей
    doigt  сур
    dos  кутьмере
    épaule   лавтов
    estomac  пеке
    fesse  пукшо, мукоропукшо, пильгепукшо
    foie  максо                
    front   коня             
    genou   кумажа
    gorge   кирьгапарь
    hanche   качо, пильгепукшо               
    intestin   сюло
    jambe  пильге
    joue  чамабока, штёка           
    langue   кель
    larme  сельведь
    lèvre  турва                    
    mâchoire  пейловажа, пейпакарь, пейсаласке
    main  кедь                    
    menton  уло
    moustache  муюк, уса
    muscle  мускул(а)
    narine  судоваря
    nerf   сан
    nez   судо
    nombril   почо
    nuque  човонь
    oeil   сельме
    ongle  кенже
    oreille   пиле
    orteil   пильге сур
    os  ловажа, пакарь
    paupière  сельмекерь                
    peau  кедь, киське
    pied  пильге                                
    poignet  кедькирьга, кедьсеерькс
    poing   мокшна, кулак
    poitrine  меште
    pouce  пелька
    pouls   пульс, верьчамова
    poumon   тевеляв
    rein   пичеть
    ride  сормавкс, сормсевкс
    salive  сельге
    sang   верь              
    sein   авань меште, поте
    sourcil   сельмечирьке                   
    squelette   ловажат-пакарть, камбраз
    sueur  ливезь
    talon  кочкаря
    tête  пря
    veine  верьсан
    ventre  пеке
    visage  чама

     


    LES ANIMAUX


    animal   ракша
    abeille   мекш, нешке
    agneau   вирез, ревелевкс
    aigle   пандоатякш, тумоатякш, кавал
    âne   осёл, ишак
    araignée   шанжав
    autruche   страус
    baleine   кит
    canard   яксярго
    cerf   сярдо, сёкань
    chameau   ишим
    chat   катка, псака
    cheval   лишме, алаша
    chèvre   сея
    chien   киска, пине
    cochon   туво
    coq   атякш
    crabe   краб
    crapaud   модаватракш
    crocodile   крокодил
    dauphin   дельфин
    écureuil   ур
    éléphant   слон
    escargot   вижгутька, вирькиска
    fourmi   коткудав
    girafe   жираф
    gorille   горилла
    grenouille   ватракш
    guêpe   укска
    hérisson   сеель
    hibou   покш пря корш
    hippopotame   бегемот
    hirondelle   цянав
    insecte   суксунжа
    kangourou   кенгуру
    lapin   кудонумоло
    léopard   леопард
    lézard   метьказ
    libellule   салмуксоньсалы(й)
    lièvre   нумоло
    lion   лев
    loup   верьгиз
    mouche   карво
    moustique   сеське
    mouton   реве
    oie   гала, мацей
    oiseau   нармунь
    ours   овто
    panthère   пантера
    papillon   нимиляв
    perroquet   попугай
    phoque   тюлень
    pigeon   гулька
    poisson   кал
    poule   сараз
    puce   чичав
    rat   крыса
    renard   ривезь
    requin   акула
    rhinocéros   носорог, рога судо
    sangsue   педлий, педявкс
    sauterelle   паксяцирькун, паксятаста
    serpent   гуй
    singe   обезьган
    souris   чеерь
    taupe   кажварч, максака, максазей
    taureau   бука
    tigre   тигра
    tortue   черепаха
    vache   скал
    veau   ваз
    zèbre   зебра

     


    LA TERRE ET LE MONDE


    LA NATURE

    air   кошт
    arbre   чувто
    argent   сия
    bois   чувто
    branche   тарад
    brouillard   сув
    chaleur   лембе
    ciel   менель
    côte   чире
    couleur   тюс
    désert   чаво тарка
    eau   ведь
    éclair   ёндол
    étoile   теште
    fer   кшни
    feu   тол
    feuille   лопа
    fleur   цеця
    fleuve   лей
    forêt   вирь
    froid   якшамо
    fumée   качамо
    glace   эй
    herbe   тикше
    île   усия
    inondation   чадо
    lac   эрьке
    lumière   валдо
    lune   ков
    mer   иневедь
    monde   мастор
    montagne   пандо
    neige   лов
    nuage   пель
    ombre   сулей
    or   сырне
    papier   конёв
    pierre   кев
    plante   касовкс
    pluie   пиземе
    poussière   чельке
    racine   ундокс, корён
    rocher   кевпандо, кевкерь
    sable   човар
    soleil   чи
    tempête   давол
    Terre   мода
    terre   мода
    vent   варма
    verre   сляника

     

     

    LES COULEURS

    blanc   ашо
    bleu   сэнь
    jaune   тюжа
    noir   раужо
    rouge   якстере
    vert   пиже

     

     

    LES POINTS CARDINAUX

    nord   пелевеёнкс
    sud   пелечиёнкс, обедёнкс
    est   чилисема
    ouest   чивалгома

     

     

    LES SAISONS

    printemps   тундо
    été   кизэ
    automne   сёксь
    hiver   теле

     

     

     


    Tags Tags : , , , , , , , ,