• DARGIN

    ДАРГAН МЕЗ 

     

    Situé principalement au centre-sud du Daghestan, une république autonome russe du Caucase, le dargin, également appelé dargwa, est une langue de la famille nakho-daghestanaise, le dialecte akusha servant de langue littéraire, lequel joue un rôle officiel avec quelques autres langues locales au sein de ce petit territoire. L'alphabet employé est une adaptation de l'écriture cyrillique. Le dargin est en fait constitué de nombreux dialectes dont un certain nombre sont considérés comme des langues séparées (kajtak, kubachi, itsari et chirag par exemple).


     


    ALPHABET CYRILLIQUE DARGIN


    А   Б   В   Г   ГЪ   ГЬ   ГӀ   Д   ДЖ   ДЗ

    Е   Ё   Ж   З   И   Й   К   КЪ   КЬ   КӀ   Л 

    М   Н   О   П   ПӀ   Р   С   Т   ТӀ   У   Ф   Х  

    ХЪ   ХЬ   ХӀ   Ц   ЦӀ   Ч   ЧӀ   Ш   Щ   Ъ  

    Ы   Ь   Э   Ю   Я

     

     

    LES NOMBRES

    Le système numéral est décimal avec une modification de la finale des dizaines
    pour former les nombres intermédiaires.

     

    1             ца
    2            кӏел
    3            хӏябал
    4            авал
    5            шел
    6            урегал
    7            верхӏел
    8            гехӏел
    9            урчӏемал        
    10          вецӏал


    11           вецӏну цара
    12          вецӏну кӏира
    13          вецӏну хӏябра
    14          вецӏну авра
    15          вецӏну шура
    16          вецӏну урегра
    17          вецӏну верхӏра
    18          вецӏну гехӏра
    19          вецӏну урчӏемра


    20         гъал
    21          гъану цара
    22         гъану кӏира
    30         хӏябцӏали
    31          хӏябцӏану цара
    40         авцӏали
    41          авцӏану цара
    50         шуцӏали
    51          шуцӏану цара
    60         урегцӏали
    61          урегцӏану цара
    70         верхӏцӏали
    71          верхӏцӏану цара
    80         гехӏцӏали
    81          гехӏцӏану цара
    90         урчӏемцӏали
    91          урчӏемцӏану цара
    100       даршал
    1000    азир

     

     

    LE TEMPS


    LA DIVISION DU TEMPS

    matin   савли
    midi   хӏери
    soir   бархӏехъ
    nuit   дуги

    jour   бархӏи
    semaine   жумягӏ
    mois   баз
    année   дус

    minute   минут
    heure   сягӏят

    hier   даг
    aujourd'hui   ишбархӏи
    demain   жягӏял

     

     

    LES JOURS DE LA SEMAINE

    lundi   итни
    mardi   талат
    mercredi   арбягӏ
    jeudi   хамис
    vendredi   жумягӏ
    samedi   сут бархӏи
    dimanche   алхӏят бархӏи

     


    LES MOIS DE L'ANNEE

    janvier   январь
    février   февраль
    mars   март
    avril   апрель
    mai   май
    juin   июнь
    juillet   июль
    août   август
    septembre   сентябрь
    octobre   октябрь
    novembre   ноябрь
    décembre   декабрь

     

    Remarque:  La plupart des noms des jours de la semaine sont d'origine arabe alors que les mois de l'année sont russes.

     

     

    LE CORPS HUMAIN

     

    artère  хӀила тум
    barbe  муцӀур
    bouche  мухӀли, кьак
    bras  някъ
    cerveau  мехӀе
    cheveu  гъез
    cheville  кьукь
    cil   чӀимичӀули
    coeur  уркӀи
    colonne vertébrale  къакъла чӀала
    corps  чарх
    côte  шали-лига
    cou  хъяб
    coude  газа някъ
    crâne  бекӀла вакъа
    cuisse  урдурла диъ
    dent   цула
    doigt  тӀул
    dos  къакъ
    épaule   хъуцӀари
    estomac   кьикӀа кани
    fesse  дуи
    foie   дулекӀ
    front   анда
    genou  кьукьа
    gorge  сурс
    hanche  урдур
    intestin  руд
    jambe  кьяш
    joue  ляжи
    langue   лезми
    larme  нергъ
    lèvre   кӀентӀ
    mâchoire   хъяйхъяй
    main  някъ
    menton   муцӀур
    moustache   супелти
    muscle   гӀемс
    narine  къянкъла гӀями
    nerf  нерв
    nez  къянкъ
    nombril  мурхьбикибси мер
    nuque   гӀела хъянтӀа
    oeil   хӀули
    ongle   ника
    oreille  лихӀи
    orteil  тӀул
    os   лига
    paupière  кьяпӀикӀан
    peau  кам
    pied  кьяш
    poignet  хъяб някъ
    poing  хункӀ
    poitrine   михъири
    pouce  дебали гӀяхӀил
    pouls  тимхъ
    poumon   хургьри
    rein   кӀинчӀ
    ride  чӀучӀубалх
    salive   шутри
    sang   хӀи
    sein  мама
    sourcil   нед
    squelette   кьаркьа лигуби
    sueur   майъа
    talon   кьячӀа             
    tête   бекӀ
    veine  хӀила тум
    ventre  кани
    visage  вяхӀ

     

     

    LES ANIMAUX

    animal   мицӏираг
    abeille   мирхъи
    agneau   мукьара
    aigle   чӏака
    âne   эмхӏе
    araignée   хъисхъа
    autruche   страус, валри-чяка
    baleine   кӏас
    canard   бятӏ
    cerf   барткел, пурс
    chameau   валри
    chat   гата, жита
    cheval   урчи
    chèvre   гӏежа
    chien   хя
    cochon   цура
    coq   дагъа
    crabe   краб
    crapaud   чявга
    crocodile   крокодил
    dauphin   дельфин
    écureuil   ярма
    éléphant   пил
    escargot   маркуж
    fourmi   имиала
    girafe   жираф
    gorille   горилла
    grenouille   пяспясаг
    guêpe   шаха мирхъи
    hérisson   кьядга
    hibou   тӏума
    hippopotame   шинна урчи
    hirondelle   чатӏа
    insecte   жибжи
    kangourou   кенгуру
    lapin   хъа гӏяра
    léopard   барс
    lézard   шилтӏа, шуршутӏан
    libellule   цӏерцӏ, шайтӏа урчи
    lièvre   гӏяра
    lion   арслан
    loup   бецӏ
    mouche   тӏентӏ
    moustique   хӏур, хӏумурз
    mouton   маза
    oie   къаз
    oiseau   арцан
    ours   синка
    panthère   цӏиркь
    papillon   къабулдан, цӏицӏимкала
    perroquet   попугай
    phoque   урхьула хя
    pigeon   лагьа
    poisson   бялихъ
    poule   гӏяргӏя
    puce   цӏика
    rat   кьурга
    renard   гурда
    requin   акула
    rhinocéros   къянкъмук
    sangsue   бухълухъ, хӏи дужан
    sauterelle   цӏерцӏ
    serpent   чӏичӏала
    singe   маймун
    souris   ваца
    taupe   кьурга, сукъур ваца
    taureau   унц
    tigre   къаплан
    tortue   вахъчеб пясясаг
    vache   кьял
    veau   къача
    zèbre   зебра

     

     

    LA TERRE ET LE MONDE

     

    LA NATURE

    air   гьава
    arbre   галга
    argent   арц
    bois   урцули
    branche   кьяли
    brouillard   дирихь
    chaleur   ванадеш
    ciel   зак
    côte   дуб, урхьудуб
    couleur   ранг
    désert   чӏянкӏ авлахъ
    eau   шин
    éclair   лямцӏ
    étoile   зубари
    fer   мегь
    feu   цӏа
    feuille   кӏа
    fleur   вава
    fleuve   хӏеркӏ
    forêt   вацӏа
    froid   бугӏярдеш
    fumée   гав
    glace   миъ
    herbe   кьар
    île   бугъу
    inondation   шин чедидерхни
    lac   шара
    lumière   шала
    lune   бац
    mer   урхьу
    monde   дунъя
    montagne   дубура
    neige   дяхӏи
    nuage   гъаг
    ombre   дяхӏцӏи
    or   мургьи
    papier   кагъар
    pierre   къаркъа
    plante   бухъала
    pluie   заб
    poussière   хяса, кьуна
    racine   хӏячи
    rocher   шури
    sable   гъум
    soleil   берхӏи
    tempête   бурям
    Terre   Ванза
    terre   ванза, гӏянжи
    vent   дягӏ
    verre   шиша

     

    LES COULEURS

    blanc   цӏуба
    bleu   хьанцӏа
    jaune   бухъутӏа
    noir   цӏудара
    rouge   хӏунтӏена
    verre   шиниша


     

    LES POINTS CARDINAUX

    nord   север
    sud   юг
    est   восток
    ouest   запад

     


    LES SAISONS

    printemps   хӏеб
    été   дуцӏрум
    automne   гӏебшни
    hiver   яни

     

     


    Tags Tags : , , , , , ,